เครื่องสีข้าวแบบมือหมุน

ภูมิปัญญาเพื่อการพึ่งตนเอง ของ กลุ่มเกษตรกรรมยั่งยืนและสวัสดิการชุมชนสบสาย ต.สบสาย อ.สูงเม่น จ.แพร่

เรียบเรียงโดย นายวิทูรย์ สุรจิตต์
กลุ่มเกษตรกรรมยั่งยืน และสวัสดิการชุมชนสบสาย
ตำบลสบสาย อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่
โทร. 086-1939667 e-mail : witoos@hotmail.com

“เครื่องสีข้าวแบบมือหมุน” เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับสีเปลือกข้าวให้ร่อนออกจากเมล็ด ซึ่งเรียกว่า ข้าวกล้อง มีวิธีการสีคล้ายโม่แป้ง เป็นเครื่องสีข้าวที่ทำด้วยท่อนไม้ มีรูปทรงกระบอก 2 ส่วน คือ ท่อนฟันบน และท่อนฟันล่าง เมื่อนำมาประกบซ้อนกัน โดยมีแกนหมุนที่อยู่กึ่งกลางติดอยู่กับท่อนฟันล่างเป็นตัวยึดรองรับตรงไม้ คานที่ติดกับท่อนฟันบน รอบท่อนฟันล่างใช้ยางรถยนต์ (ขอบ 14 นิ้ว, ขอบ 16 นิ้ว) ทำเป็นถาดรองรับข้าว ซึ่งมีขนาดใหญ่เล็กตามขนาดของท่อนฟันล่างและท่อนฟันบน ซึ่งมีส่วนประกอบโดยย่อ มี 3 ส่วน คือ

1. ท่อนฟันบน ประกอบด้วยไม้คาน ใบพัดกวาดข้าว และฝาครอบสังกะสีใส่ข้าวเปลือก
2. ท่อนฟันล่าง ประกอบด้วยแกนหมุน ฐานรองท่อนฟันล่าง และถาดยางรองข้าว
3. คันโยก ประกอบด้วยมือจับ คันโยก และแกนหมุนคันโคยก

ดาวน์โหลด วิธีการทำเครื่องสีข้าวแบบมือหมุนด้านล่างนี้